Энэтхэг улс болон Европын Холбоо (EU) 2026 оны 1 дүгээр сарын 27-нд бараг 20 жил үргэлжилсэн хэлэлцээг эцэслэн өндөрлүүлж, түүхэн чөлөөт худалдааны гэрээнд гарын үсэг зурлаа. Уг хэлэлцээрийн цар хүрээ, ач холбогдлыг талууд “Mother of all deals” буюу “Бүх хэлэлцээрийн эх” хэмээн тодорхойлж байна.
Энэхүү гэрээ хэрэгжсэнээр Энэтхэг болон Европын Холбоог хамарсан чөлөөт худалдааны механизм бүрдэж, ойролцоогоор 2 тэрбум хүнтэй зах зээлд илүү нээлттэй, өрсөлдөх боломж бий болох юм.
Энэтхэг, Европын Холбооны бараа бүтээгдэхүүний худалдааны эргэлт 2025 оны байдлаар 136 тэрбум ам.доллар байгаа бол тус хэлэлцээр хэрэгжиж эхэлснээр гаалийн татвараас жилд дунджаар 4.5 тэрбум ам.доллар хэмнэх тооцоо гарчээ. Мөн 2032 он гэхэд:
- Энэтхэгийн экспорт 130 тэрбум ам.доллароос 200 тэрбум ам.доллар,
- Европын Холбооны экспорт 80 тэрбум ам.доллароос 150 тэрбум ам.долларт хүрэх хүлээлттэй байна.
Хэлэлцээрийн хүрээнд автомашин, архи дарс, механизм, химийн бүтээгдэхүүн, цахилгаан хэрэгсэл зэрэг олон төрлийн бараанд татварын хөнгөлөлт үзүүлэхээр тусгасан байна. Харин сүү, цагаан будаа зэрэг зарим хүнсний бүтээгдэхүүнийг хэлэлцээрээс гадуур үлдээхээр тохиролцжээ.
Энэтхэгийн Ерөнхий сайд Нарендра Моди уг гэрээг “Олон улсын худалдааны түүхэн үйл явдал” хэмээн тодорхойлж, хоёр талд шинэ боломжууд нээхийн зэрэгцээ АНУ-ын өндөр тарифын бодлогоос үүдэх худалдааны эрсдэлийг бууруулах чухал алхам болохыг онцолсон байна.
Харин Европын Холбооны Зөвлөлийн Ерөнхийлөгч Антониу Кошта уг хэлэлцээрийг БНХАУ-аас хамааралтай байдлыг багасгах, нийлүүлэлтийн сүлжээг төрөлжүүлэх стратегийн шийдэл гэж тайлбарлажээ.
Мөн Европын Холбооны гүйцэтгэх засаглал болох Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен хэлэхдээ “Бид өнөөдөр түүх бүтээж байна. Бид хоёр тэрбум хүнийг хамарсан чөлөөт худалдааны бүсийг бий болголоо” хэмээн онцолсон байна.
Одоогоор уг гэрээ хууль эрх зүйн хяналтын шатанд явагдаж байгаа бөгөөд хэдэн сарын дотор албан ёсоор хүчин төгөлдөр болох төлөвтэй байна.
Энэтхэг, Европын Холбооны энэхүү худалдааны хэлэлцээр нь зөвхөн хоёр талын худалдааг тэлэхээс гадна дэлхийн худалдааны шинэ тэнцвэр, стратегийн түншлэл болон нийлүүлэлтийн шинэ сүлжээний эхлэл болж байгаагаараа онцлог юм.
Эх сурвалж: CNN
