АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 3 дугаар сарын 9-ний даваа гарагт мэдэгдэхдээ хэрэв Иран Ойрх Дорнодоос гарч буй газрын тосны тээврийг хаах юм бол АНУ довтолгоог илүү хүчтэй түвшинд хүргэнэ гэж анхаарууллаа. Гэсэн хэдий ч тэрээр энэ дайн хурдан дуусна гэж таамаглаж байгаагаа хэлжээ.
Трампын энэхүү мэдэгдэл нь дэлхийн зах зээлд тогтворгүй байдал үүсэж, газрын тосны үнэ огцом өсөж буурсан өдрийн дараа гарсан юм. Мөн Ираны аюулгүй байдлын байгууллагууд шинэ Дээд удирдагч Можтаба Хаменейг дэмжиж, ухрахгүй байх төлөвтэй байгаа талаар санаа зовнил нэмэгдсэн байна.
Трампын хэлснээр АНУ-ын цохилтууд Ираны агаарын хүчин болон тэнгисийн цэргийн хүчинд аль хэдийн их хэмжээний хохирол учруулсан гэв. Тэрээр мөн Иран Хормузын хоолойг хаах оролдлого хийвэл хатуу хариу өгнө гэж анхааруулсан байна. Энэ хоолойгоор дэлхийн газрын тосны ойролцоогоор тавны нэг нь дамжин өнгөрдөг.
Тэрээр “Бидэнд тэнд маш олон тэнгисийн цэргийн хөлөг онгоц бий. Бид дэлхийн хамгийн шилдэг тоног төхөөрөмжөөр мина шалгаж байна. Тэдний ихэнх хөлөг онгоц аль хэдийн далайн ёроолд байгаа. Хэрэв тэд үргэлжлүүлбэл бид тэднийг маш хүчтэй цохино. Тийм цохилт өгөх тул тэд ч, тэдэнд тусалж буй хэн ч тэр бүс нутагт дахин сэргэх боломжгүй болно” гэж мэдэгдсэн байна.
Харин үүний хариуд Ираны Хувьсгалт хамгаалагчид хэрэв АНУ болон Израйлын довтолгоо үргэлжилбэл бүс нутгаас нэг ч литр газрын тос гарахыг зөвшөөрөхгүй гэж мэдэгдсэн байна.
Ираны төрийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд нийслэл Тегеран хотод шинэ Дээд удирдагчийг дэмжсэн мянга мянган хүний жагсаал болсон тухай харуулжээ. Шийт шашны энэ удирдагч Можтаба Хамений нь өмнөх удирдагч Али Хаменейн хүү бөгөөд Ираны аюулгүй байдлын байгууллагууд болон тэдний бизнесийн сүлжээний хүчтэй дэмжлэгийг авч байгаа юм.
Гэсэн ч зарим Иранчууд уг сонголтыг дэмжсэн бол нөгөө хэсэг нь энэ нь улс орны өөрчлөлтийн найдвар тасрах вий гэж болгоомжилж байна. Трамп ч мөн ийм байр суурь илэрхийлж, “Би үүнийг хэлэхийг хүсэхгүй байгаа ч Иранчуудын энэ сонголт өмнөхтэй адил асуудлыг үргэлжлүүлнэ гэж бодож байна. Тиймээс би тэдний сонголтод сэтгэл дундуур байна” гэж хэлжээ.
Израйлын талын мэдэгдэж буйгаар тэдний дайны зорилго нь Ираны шашны дэглэмийг унагаах явдал бөгөөд Иран дайсагнасан бодлогоо зогсоохгүй бол Хаменейн дараагийн удирдагчийг ч устгана гэж мэдэгдсэн байна.
Харин АНУ-ын албан тушаалтнуудын ихэнх нь Вашингтоны зорилго нь Ираны пуужингийн болон цөмийн хөтөлбөрийг устгах гэж тайлбарлаж байгаа ч Трампын хэлснээр энэ дайн Ираны засгийн газар АНУ-ын шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн үед л дуусна гэжээ.
Эх сурвалж: Reuters
