2026.10.10
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 2026 оны Нобелийн Энх тайвны шагналыг хүртэж чадаагүйдээ бухимдаж, Норвеги болон шагналын хороог эрс шүүмжилсэн бол түүний засаг захиргаа үүнээс хэдхэн цагийн дараа Олон улсын эрүүгийн шүүхэд (ICC) өргөн хүрээтэй хориг зарлалаа.
🏆 «АРИЛШГҮЙ ТОЛБО» ба ТРАМПЫН ХАРИУ ҮЙЛДЭЛ
2026 оны 10-р сарын 9-нд Нью-Йорк мужийн Сиракьюз хотод болсон улс төрийн цуглааны үеэр Трамп Нобелийн Энх тайвны шагналыг өөрт нь олгоогүй шийдвэрийг шүүмжилжээ.
Тэрээр АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн хувьд уг шагналыг хүртэх ёстой байсан гэж мэдэгдээд, Норвегийн нэр хүндэд «арилшгүй толбо» үлдлээ хэмээн хэлсэн байна. Мөн шагнал хүртсэн Өмнөд Африкийн хуульч, хүний эрхийн мэргэжилтэн Нави Пиллайг шүүмжилжээ. Пиллай олон улсын шүүхүүдэд ажиллаж, дайны гэмт хэрэг болон хүний эрхийн зөрчилд хариуцлага тооцох үйлсэд хувь нэмэр оруулсан хүн юм.
⚖️ АНУ ОЛОН УЛСЫН ЭРҮҮГИЙН ШҮҮХЭД ХОРИГ ТАВЬЛАА
Трампын мэдэгдлээс хэдхэн цагийн дараа АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио Олон улсын эрүүгийн шүүхэд чиглэсэн шинэ хориг арга хэмжээг зарлалаа.
Уг арга хэмжээ нь тус шүүхийн АНУ-д суурилсан санхүүгийн үйлчилгээ, технологийн компаниуд болон ам.долларын гүйлгээнд нэвтрэх боломжийг хязгаарлаж болзошгүй. АНУ-ын тал ICC Америкийн иргэд болон холбоотнуудын эсрэг харьяаллаа хэтрүүлэн хэрэгжүүлж байна гэж үзэж байгаа бол тус шүүх хоригийг олон улсын эрх зүй, шударга ёсны тогтолцоонд халдсан үйлдэл хэмээн буруушаажээ.
АНУ-ын холбоотнуудын дунд ч эсэргүүцэл гарсан байна. Европын холбоо болон хэд хэдэн улсын засгийн газар ICC-ийн хараат бус байдлыг хамгаалах шаардлагатайг онцолжээ. Харин Израйлийн Ерөнхий сайд Беньямин Нетаньяху АНУ-ын шийдвэрийг дэмжсэн байна.
🔎 АСУУДЛЫГ ТОДРУУЛБАЛ?
Энд нэг чухал зүйл бий. Трамп шагнал хүртээгүйдээ уурлаж, Норвегийг ил тод шүүмжилсэн нь баримт юм. Мөн АНУ-ын хориг Нобелийн шагналыг зарласнаас хэдхэн цагийн дараа нийтэд ил болсон нь үнэн.
Гэхдээ АНУ-ын ICC-тэй холбоотой зөрчил урьд өмнө нь үүссэн бөгөөд тус шүүхийн АНУ болон Израйлийн албан тушаалтнуудтай холбоотой мөрдөн шалгах ажиллагаа нь Вашингтоны эсэргүүцлийн гол шалтгаануудын нэг байв. Иймээс хоригийг Трамп Нобелийн шагналд гомдсоны улмаас шууд авсан гэж батлах боломжгүй гэж зарим шинжээчид үзэж байна.
Гэсэн ч үйл явдлын цаг хугацааны давхцал олон улсын анхаарлыг татаж байна. Трамп энх тайвны төлөөх шагналыг хүртэх ёстой байсан гэж мэдэгдсэн өдөр нь түүний засаг захиргаа олон улсын эрүүгийн шударга ёсны байгууллагад дарамт учруулж болзошгүй хориг зарлав.
Трампын засаг захиргаа Украйны дайныг дуусгавар болгоно гэж амлаж байсан боловч түүндээ хүрээгүй, мөн Иранд шинээр дайн өдөөж, дэлхий нийтийг эрчим хүчний хямралд оруулсан зэрэг нь түүний Нобелийн энх тайвны шагнал хүртэх мөрөөдлийг үгүй хийсэн гэж хэлж болох юм.
Эх сурвалж: Reuters — Нобелийн шагналын дараах АНУ-ын хориг · AP News — ICC-д тавьсан хоригийн дэлгэрэнгүй · The Washington Post — Трампын Нобелийн шагналын талаарх мэдэгдэл
