Ираны дээд удирдагч агсан Али Хаменейн оршуулга өнөөдөр буюу дөрвөн сарын дараа болж байна. Яагаад ингэж удав?

Ираны Тегеран хотод 2026 оны 7 дугаар сарын 5-ны өдөр Ираны дээд удирдагч агсан Али Хаменейн төрийн оршуулгын ёслол болж, түүний гурван хүү болох Мостафа, Масуд, Мейсам Хаменей нар хүндэтгэл үзүүлэв. Харин түүний залгамжлагч хүү Можтаба Хаменей аюулгүй байдлын шалтгаанаар олны өмнө ил гарсангүй.

Ираны төрийн өндөр албан тушаалтнууд туг бүрхсэн авсны өмнө залбирч байна. Зураг: Khamenei.ir

Хаменейн хөвгүүд оршуулгын ёслолын үеэр. Зураг: Ираны төрийн телевиз

Хаменей 2026 оны 2 дугаар сарын 28-нд Ираны эсрэг эхэлсэн АНУ-Израйлын хамтарсан агаарын цохилтын үеэр Тегеран дахь байрлал дээрээ амь үрэгдсэн юм. Тэрээр Ираныг 1989 оноос хойш 37 жил удирдсан бөгөөд түүний үхэл нь бүс нутгийн хамгийн том улс төрийн үйл явдлын нэг болсон билээ.

Али Хаменей (1939–2026). Зураг: Khamenei.ir / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Хаменейн дөрвөн хүү (зүүнээс): Мостафа, Можтаба, Масуд, Мейсам. Оршуулгад Мостафа, Масуд, Мейсам нар оролцсон бол шинэ удирдагч Можтаба ил гарсангүй. Зураг: Khamenei.ir / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Яагаад дөрвөн сар хойшилсон бэ?

Исламын уламжлалаар нас барсан хүнийг аль болох хурдан оршуулдаг ч Хаменейн оршуулгыг хэдэн сарын турш хойшлуулсан. Үүний гол шалтгаан нь дайны нөхцөл байдал, аюулгүй байдлын өндөр эрсдэл, мөн олон сая хүнийг хамрах төрийн хэмжээний оршуулгын ажиллагааг зохион байгуулахад шаардлагатай бэлтгэл байсан гэж Ираны эрх баригчид тайлбарлажээ. Мөн төрийн телевиз оршуулгын ёслолд урьдчилан тооцоолоогүй их хүн оролцох төлөвтэй байсан тул дэд бүтцийн бэлтгэл хангахын тулд хугацааг сунгасан гэж мэдээлсэн байна.

Хоёр улс, таван хот: Оршуулгын маршрут

Хаменейн шарилыг Тегеран, Ком, Иракийн Нажаф, Кербала хотуудаар авч явах бөгөөд хүндэтгэлийн ёслол үйлдсэний дараа түүний төрсөн хот болох Машхад хотод 7 дугаар сарын 9-нд эцэслэн оршуулахаар төлөвлөжээ.

Имам Хомейнийн их Мосаллагийн талбайд Хаменей болон түүний гэр бүлийн гишүүдийн авс тавигдсан байдал. Зураг: Khamenei.ir

Долоо хоногийн ёслол — өдөр бүрээр

Машхад дахь Имам Резагийн бунхан — Хаменейн эцсийн оршуулгын газар. Зураг: Wikimedia Commons

Сонирхолтой баримтууд

Ираны түүхэн дэх хамгийн том оршуулга болж магадгүй. Ираны Эрүүл мэндийн яам ойролцоогоор 15 сая хүн ёслолд оролцоно гэж тооцоолж байгаа бөгөөд энэ нь биелбэл тус улсын түүхэн дэх хамгийн том төрийн оршуулга болно. Мосаллагийн орчимд түр эмнэлгүүд хүртэл байгуулжээ. Зуны халуунд цугласан олон түмнийг сэрүүцүүлэхийн тулд утаслаг шүршигчээр ус цацаж байв.

Зуны халуунд цугласан олон түмний дээгүүр ус шүршиж байгаа нь. Зураг: AP

100 гаруй улсын төлөөлөгч, харин Өрнөдийнхөн ирсэнгүй. ОХУ-аас Путины тусгай элчээр экс ерөнхийлөгч Дмитрий Медведев, Пакистанаас Ерөнхий сайд Шехбаз Шариф, Афганистанаас Талибаны Гадаад хэргийн сайд зэрэг төлөөлөгчид иржээ. Харин Өрнөдийн орнуудын төлөөлөл байхгүй байв.

Дмитрий Медведев

ОХУ — Путины тусгай элч

Шехбаз Шариф

Пакистаны Ерөнхий сайд

100+

улсын төлөөлөгч: Тажикистан, Армени, Гүрж, Түрк, Энэтхэг, БНХАУ, Талибан гэх мэт

Шинэ удирдагч дайн эхэлснээс хойш нэг ч удаа олны өмнө гараагүй. Можтаба Хаменей 2026 оны 3 дугаар сарын 8-нд дээд удирдагчаар сонгогдсон ч эцгийг нь хөнөөсөн цохилтод өөрөө хүнд шархадсан гэх бөгөөд түүнээс хойш зөвхөн бичгээр мэдэгдэл гаргаж, дуу хоолой, дүр төрхөө огт ил гаргаагүй байна.

Оршуулга дипломат яриаг түр зогсоов. АНУ, Иран хоёр 6 дугаар сарын 14-нд дайныг зогсоох Харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан бөгөөд Катарын Дохад үргэлжилж байсан шууд бус хэлэлцээг оршуулгын өдрүүдэд түр завсарлажээ.

Жагсагчид АНУ, Израйлын удирдагчдын эсрэг уриа барьж, “Өшөө авна” хэмээн хашхиралдаж байв. Зураг: Reuters

Мосаллагийн ёслол үүр цайтал үргэлжилж, гашуудагчид шөнөжин залбирч байв. Зураг: Reuters

Эх сурвалж: Reuters, AP, Al Jazeera, CNN, Euronews

#Shortly #Мэдээ #Иран #Хаменей #ОйрхДорнод #Iran #Khamenei #MiddleEast #Tehran #Mashhad