2026.10.05
АНУ-ын Карл Дайссерот, Германы Петер Хегеманн, Георг Нагел нар тархины мэдрэлийн эсийг гэрлээр асааж, унтраах боломжийг бий болгосон нээлтээрээ 2026 оны Нобелийн физиологи, анагаах ухааны шагнал хүртлээ.
Тэдний нээлтийн үндсэн дээр бий болсон оптогенетик технологи нь тодорхой мэдрэлийн эсийг гэрлийн тусламжтайгаар асаах, унтраах боломж олгодог. Ингэснээр эрдэмтэд тархины мэдрэлийн хэлхээ дурсамж, сэтгэл хөдлөл, зан үйлд хэрхэн нөлөөлдгийг илүү нарийвчлалтай судлах боломжтой болжээ.
🔬 Нээлт хэрхэн бий болсон бэ?
Петер Хегеманн, Георг Нагел нар нэг эст замгаас channelrhodopsin хэмээх гэрэлд мэдрэмтгий уургийг судалсан бол Карл Дайссерот уг механизмыг мэдрэлийн эсүүдэд ашиглан гэрлээр удирдах аргыг хөгжүүлсэн байна. Дайссерот 2005 онд мэдрэлийн эсийг гэрлээр идэвхжүүлж болохыг харуулж, 2007 онд уг аргыг амьд хулганын тархинд ашигласан байна.
💡 Яагаад хүн төрөлхтөнд чухал вэ?
Оптогенетик нь тархины тодорхой нейрон болон мэдрэлийн хэлхээг асааж, унтраан тэдгээр нь зан үйл, дурсамж, сэтгэл хөдлөлд хэрхэн нөлөөлдгийг судлах боломж олгож байна. Мөн хараа сэргээх зэрэг эмнэлзүйн хэрэглээг судалж эхэлжээ.
🏆 Шагналын хэмжээ ямар байдаг вэ?
2026 оны Нобелийн физиологи, анагаах ухааны шагналын мөнгөн дүн 12 сая швед крон буюу ойролцоогоор 1.2 сая ам.доллар бөгөөд гурван эрдэмтэн хуваан хүртэх юм.
Эх сурвалж: Nobel Prize · Reuters
